آب ، چقدر خالص است؟
آب مصرفی شما تنها از مولکول هایی با دو بخش هیدروژن و یک بخش اکسیژن ( H2O ) تشکیل نشده. “آب خالص” یک اصطلاح نسبی است چرا که تقریبا تمام آب هایی که شما با آنها مواجه می شوید حاوی مواد معدنی، ناخالصی، آلاینده ها و میکروارگانیسم ها می باشند. این مواد ممکن است در مقادیر بسیار ناچیزی موجود باشند و لزوما اثر سوء بر سلامتی نداشته باشند. بعضی از آنها ممکن است بر طعم مورد انتظار ما از آب اثرگذار باشند – اگر H2O خالص بنوشید، ممکن است حتی آن را دوست نداشته باشید.
برای اینکه بدانید آب مصرفی شما در کنار ترکیب ساده ی H2O ، حاوی چه مواد دیگری نیز می تواند باشد، USEPA استاندارد هایی را تعیین نموده است.
البته، این استانداردها مستلزم آن است که ابتدا آب عاری از هرگونه میکروب بیماری زا باشد. و همچنین لازم است که آب زلال و شفاف، بدون طعم و بو، بدون خاصیت خورندگی، و عاری از هر نوع مواد یا گازهای نامطبوع دیگر باشد.
ناخالصی ها و آلاینده ها، از روش های مختلف وارد آب می شوند. باران های اسیدی، دفع نادرست زباله های صنعتی، آفت کش ها و شیرابه ی زباله ها می توانند آب های سطحی را آلوده کنند. آب های زیرزمینی ممکن است از طریق دفع سنتی فاضلاب های انسانی در چاه های جذبی ، مصرف بی رویه ی کودهای شیمیایی در زمین های کشاورزی ، شستشوی مواد شیمیایی در خاک، نفوذ شیرابه ی زباله ها در خاک محل های دفن زباله، سیستم های سپتیک یا دفع نامناسب مواد شیمیایی کشاورزی یا خانگی آلوده شوند.
تقریبا در تمام دنیا دولت ها برای از بین بردن میکروب های مضر در آب مصرفی و شرب، کلر به آب اضافه می کنند. کلر یک ماده ی شیمیایی است و بهترین روش برای میکروب زدایی آب است. اما کلر در کنار مزایایی که دارد درای مضراتی نیز هست.
از طرف دیگر، با گذشت زمان ، لوله های آب می پوسند ، ترک می خورند و می شکنند. در این صورت و یا در زمان تعمیرات یا جایگزینی لوله های آب این امکان فراهم میگردد که گل و لای ، خاک ، رسوبات، میکروارگانیسم ها و همچنین ذرات ناشی از پوسیدگی و زنگ زدگی لوله ها وارد شبکه آب رسانی شود. رسوبات و زنگ زدگی ها، همچنین می تواند در مخزن آب گرم منزل شما و یا در سیستم های تاسیساتی ( مثل آبگرمکن ، پکیج، شوفاژ ، دیگ بخار و …) ایجاد گردد، و باعث آلودگی بیشتر شود. خوردگی و زنگ زدگی لوله ها می تواند فلزاتی مانند سرب و مس را به آب اضافه کند.
بیشتر بخوانید: حقایقی درباره ی آب آشامیدنی
چگونه آب آشامیدنی خود را بررسی کنید
راه های زیادی وجود دارد که بدانید چه چیزهایی در آب مصرفی شما وجود دارد و اینکه آیا آن آب سالم است یا خیر. تعدادی از این راهکارها در اینجا ذکر شده است.
اولین ابزار تشخیص شما، حواس پنجگانه ی شماست. شما می توانید با بو کردن ، چشیدن و همچنین دیدن یک نمونه آب ، درباره ی سالم یا آلوده بودن آن قضاوت کنید. اما باید به خاطر داشته باشید که این روش تنها در صورتی مفید است که میزان آلودگی بیش از حد باشد.
رنگ های مختلف در آب نشان دهنده ی چه نوع آلاینده ای هستند؟
آب با کیفیت، آبی است که بی رنگ ، زلال و شفاف باشد. آبی که قرمز، نارنجی، زرد، قهوه ای یا کدر است، می تواند نشانی از وجود آهن، زنگ زدگی یا سایر آلاینده ها در چاه های آب و یا لوله های منزل شما باشد. تانن ها که از پوشش گياهي و برگ ها می باشند نيز مي توانند آبی با رنگ زرد يا قهوه اي داشته باشند.
منگنز ممکن است آب را قهوه ای، قرمز، نارنجی، زرد یا حتی سیاه کند. آهن ممکن است آن را به رنگ نارنجی-قرمز، و یا حتی ممکن است آن را به رنگ زرد مایل به قهوه ای مانند رنگ چایی در آورد.
رنگ سبز ممکن است نشان دهنده وجود مس باشد، که احتمالا از لوله های زنگ زده و یا از طریق فاضلاب های صنعتی وارد آب شده است. رنگ آبی یا سبز ببینید که در اثر نفوذ روی از محل خوردگی آلیاژهای برنز در پمپ ها می باشد.
آلاینده های مختلف در آب چه بویی دارند؟
✓ بو و مزه ی تخم مرغ گندیده یا گوگرد نشان از وجود سولفید هیدروژن است. که اغلب توسط یک نوع خاص باکتری در آب ایجاد می شود. سولفات ها همچنین می توانند طعم آب را شور کنند.
✓ بو و طعم کهنگی (کپک) یا خاکی، ممکن است نشانه ی جامدات حل شده باشد. چنین طعم هایی ممکن است ناشی از تجزیه مواد آلی در لوله کشی و یا در منبع آب باشد.
✓ مورد بعدی بو و طعم کلر است. همانطور که ذکر شد، کلر به منظور ضدعفونی کردن آب ، به آن افزوده می شود تا آب برای شرب سالم باشد اما در هنگام نوشیدن آب ، لزومی ندارد که آب حاوی کلر باشد.
✓ طعم و بوی فلز ممکن است نشانه از وجود جیوه، سرب، مس، آرسنیک یا آهن در آب باشد. منگنز و روی نیز ممکن است باعث بو یا طعم فلزی شوند. این مواد شیمیایی ممکن است از بدنه ی لوله ها یا منبع وارد آب شده باشد.
✓ مزه شور آب ناشی از غلظت یون کلر می باشد این شوری بستگی به ترکیبات شیمیایی آب دارد.
✓ تلخی آب بخاطر وجود نمک های منیزیم می باشد.
✓ مزه گس مربوط به آهن و آلومینیوم محلول در آب است.
✓ آب هایی که ترش هستند pH کمتر از ۳ دارند و مزه صابون داشتن آب نشانه ی pH بالاتر از ۹ می باشد.
لک ها و رسوبات نشانه ی چه نوع آلاینده هایی هستند؟
تغییر رنگ سطوح نیز می تواند نشانه وجود ناخالصی در آب باشد. آیا تا بحال به لک های روی چینی های سرویس بهداشتی و یا نقطه های سفید روی ظرفها و کارد و چنگال، و یا رسوب در لباس های شسته شده را دیده اید؟ اینها نشانه ی سختی آب و یا موادجامد محلول در آب هستند (کارشناسان آن را بصورت مخفف TDS می نامند). مشهورترین عناصری که باعث سختی آب می شوند ، کلسیم (سنگ آهک) و منیزیم است. TDS میتواند شامل تمام مواد معدنی، نمک یا فلزات حل شده در آب و یا حتی ممکن است شامل مواد آلی نیز باشد.
آلودگی میکروبی و آلی
آلاینده های میکروبی و آلی را نمی توان دید، بویید و یا مزه کرد. ممکن است سالها از وجود این آلاینده ها در آب بگذرد و بسیاری از مردم هرگز پی به وجود آنها نبرند تا زمانیکه دچار یک نوع بیماری شوند.
برای از بین بردن یا حذف این میکروب ها در سیستم های آبرسانی، اغلب از کلرزنی استفاده می شود. مشکل این است که مواد شیمیایی ضد عفونی کننده مانند کلر واکنش پذیر هستند و می توانند با سایر مواد موجود در آب، مانند مواد شیمیایی آلی طبیعی و ترکیبات برومید، ترکیب شوند و مواد خطرناکی مانند برومات، کلریت، اسیدهای هالوسیتیک (HAA5) و trihalomethanes ( که شما ممکن است آنها را به اسم تری هالومتان ها یا TTHMبشنوید) را ایجاد کنند. بنا بر اعلام USEPA ، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض این مواد شیمیایی خطرناک، می تواند خطر بیماری هایی مانند سرطان و کم خونی، همراه با مشکلات کبدی، کلیه و سیستم عصبی مرکزی را افزایش دهد.
در نزدیکی مناطق کشاورزی ممکن است آب دارای مواد آلی مضر حاصل از کاربرد آفت کش ها یا کودها باشد. مواد شیمیایی موجود در آب که ناشی از آفت کش ها و کوده هستند ، ممکن است خطر ابتلا به سرطان و مشکلات تولید مثل را افزایش داده و باعث آسیب دیدن چشم، کبد، کلیه و دیگر اندام های حساس بدن شود.
مواد معدنی و غیر ارگانیک
آلاینده های دیگری نیز ممکن است در آب وجود داشته باشد. به برخی از آنها در اینجا اشاره می کنیم:
✓ نیترات ها و نیتریت ها: گاهی اوقات در مقادیر کم در آب چاه در مناطق کشاورزی یافت می شود؛ اینها می توانند نوزادان و دیگر افراد را بیمار کنند.
بیشتر بخوانید :نیترات و مضرات آن در آب آشامیدنی
✓ آرسنیک: یک آلاینده ی موجود در آب طبیعی چاه است که می تواند باعث آسیب های پوستی، مسائل مربوط به سیستم گردش خون و افزایش خطر ابتلا به سرطان شود.
بیشتر بخوانید:۵ آلاینده خطرناک در آب آشامیدنی
✓ سرب: برخی اتصالات و لوله های آبرسانی حاوی سرب هستند. سرب باعث کاهش رشد جسمی و روحی در کودکان ، بیماری های کلیوی و همچنین باعث فشار خون بالا در بزرگسالان می گردد.
✓ جیوه: معمولا حاصل از آلودگی های صنعتی است و باعث آسیب به کلیه و سایر بیماری ها می شود.
بیشتر بخوانید: فلزات سنگین در آب آشامیدنی
آیا آب مصرفی شما سخت است یا نرم؟
سختی آب به میزان وجود برخی مواد معدنی، به ویژه کلسیم و منیزیم، در آب مصرفی اشاره دارد. آب سخت سبب مشكلاتی مانند لكه ها روی ظروف و سینک ، ایجاد رسوب بر روی دوش حمام، لوله ها، روشور ها و توالت می شود. همچنین باعث ایجاد رسوب در کتری و سماور، اتوی بخار ، لوازم تاسیساتی و حرارتی مثل پکیج شوفاژ دیواری ، آبگرمکن می گردد. جالب است بدانید که صابون در آب های سخت کمتر کف می کند و این موضوع باعث ایجاد مشکلاتی می شود. سختی آب می تواند لوله ها را در طول زمان مسدود کند، مصرف انرژی را برای گرم کردن آب افزایش دهد و به قطعات داخلی لوازم مورد استفاده ی خانگی که از آب استفاده می کنند ( مثل المنت حرارتی لباسشویی یا قطعات داخلی آبگرمکن ها ) آسیب برساند.
واحد اندازه گیری برای سختی آب، قطعه در میلیون یا PPM است. هر یک PPM برابر با یک میلی گرم در لیتر است.
بیشتر بخوانید: سختی و سنگینی آب
آیا pH آب مصرفی شما مطلوب است؟
این احتمال وجود دارد که آب اسیدی یا بالعکس بازی باشد. و یا اینکه در حالتی میانه یعنی خنثی باشد.اسیدی یا بازی بودن یک آب بر اساس Ph آن سنجیده می شود. PH بیشتر از ۸ اسیدی و PH کمتر از ۶ بازی یا قلیایی محسوب می شود. PH ، برابر با ۷ ، خنثی است. بر اساس استاندارد آب آشامیدنی ایران ، PH مجاز برای آب شرب ،۶٫۵ تا ۸٫۵ است.
راه حل چیست؟
اگر شما نسبت به سلامتی آب شرب خودتان تردید دارید، باید به فکر یک راه حل مناسب باشید. برخی از مردم ، استفاده از آب بسته بندی شده را راه حل مناسبی می دانند. راه حل خوبی است اما متاسفانه این روزها نسبت به کیفیت و حتی بهداشت آب های بسته بندی شده هم تردیدهایی وجود دارد.
امروزه کارشناسان در تمام دنیا ، استفاده از دستگاه های تصفیه آب خانگی را بعنوان بهترین راه حل برای تامین آب شرب سالم و بهداشتی ، معرفی کرده اند. دستگاه های تصفیه آب خانگی زیر سینک آشپزخانه نصب می شوند و در همه ی زمان ها آبی سالم و بهداشتی را برای شما تامین می کنند.
